Bory
Dolnośląskie należą do największych w Europie Środkowej zwartych
kompleksów leśnych. Ich powierzchnia ogólna wynosi ok. 165 tyś. ha.
Lasy te są położone w granicach dwóch województw dolnośląskiego i lubuskiego
oraz siedmiu powiatów bolesławieckiego, legnickiego, lubiąskiego,
polkowickiego, zgorzeleckiego, żagańskiego i żarskiego. Ten olbrzymi
kompleks leśny jest położony na Nizinie Śląsko – Łużyckiej, między
morenowymi Wzniesieniami
Żarskimi i Wzgórzami Dalkowskimi na północy a Pogórzem Kaczawskim i
Pogórzem Izerskim na południu. Zachodnia granica Borów to rzeka Nysa
Łużycka. Na wschodzie Bory sąsiadują z Wysoczyzną Lubiąską, Równiną
Legnicką, Równiną Chojnowską.
Bory Dolnośląskie
Budowa geologiczna Borów jest w dużej mierze efektem zlodowacenia
środkowopolskiego, po którym pozostały liczne piaski. Ponadto
charakterystyczne dla Borów są liczne stawy rozsiane po lasach oraz
torfowiska i wydmy lądowe. Początki osadnictwa sięgają w Borach
mezolitu (8000 – 4200 lat p. n. e.), kiedy to na tych terenach
zamieszkała ludność prowadząca koczowniczo – myśliwski tryb życia.
W okresie średniowiecza Bory ze względu na olbrzymią ilość bagien nie
zostały wycięte pod pola uprawne. Kolonizacja została ograniczona do
dolin rzecznych. Ludność trudniła się głównie łowiectwem, bartnictwem,
rybołówstwem, węglarstwem i smolnictwem. Od XIV wieku zaczęło się
rozwijać hutnictwo żelaza, powstały wtedy osady prymitywne huty żelaza
przetapiające rudy darniowe występujące w wielu miejscach. Bory miały
także znaczenie obronne. W czasach średniowiecza za czasów wczesnego
średniowiecza oraz panowania dynastii Piastów zbudowano tam umocnienia
obronne zwane Wałami Śląskimi, ciągnęły się one od Wilczego Lasu i
Osłej do Szprotawy i dalej na północ do Krosna Odrzańskiego.
Bory Dolnośląskie
Prawdopodobnie dzięki nim klęską zakończyła się wyprawa cesarza
niemieckiego na państwo Polan. Ich rozbudowa została zakończona
prawdopodobnie w XIV wieku. Od 1815
roku znalazły się one w granicach państwa pruskiego. Po 1945 roku
znalazły się w granicach państwa polskiego. Ziemie zajęli repatrianci ze wschodu, olbrzymie połacie były
użytkowane jako poligon wojskowy przez Armię Radziecką. Po ich wyjeździe obszar poligonu
uległ zmniejszeniu, ale nadal część Borów stanowi poligon użytkowany
przez Wojsko Polskie (około 38, 4 tyś. ha).
Fauna i flora Borów Dolnośląskich
Zajmują one przeważnie ubogie siedliska, obszar ten jest więc
królestwem sosny. Niewielką domieszkę
stanowią drzewa liściaste takie jak dęby, brzozy, olchy, buki, osiki itd. Z drzew iglastych wzrasta
liczba świerka oraz jodły pospolitej.
Dominuje bór świeży, mniejszy jest natomiast udział borów suchych, wilgotnych oraz mieszanych. Zachowało się jednak
kilka reliktów przyrodniczych np.
sosna błotna pochodząca jeszcze z
okresu polodowcowego (koło Węglińca).
W Borach występuje także bogactwo roślin atlantyckich np. wrzosiec
bagienny, rosiczka pośrednia,
paprocie, ponikło wielołodygowe itd. Występują one głównie na
torfowiskach. Ponadto występują rzadkie i chronione gatunki roślin np.
wawrzynek wilczełyko, pióropusznik strusi, widłak cyprysowaty,
podrzeń żebrowiec wilcza jagoda, widłaczek torfowy, goździk pyszny,
pełnik europejski, pokrzyk wilcza jagoda itd.
Bory obfitują w grzyby i jagody. Każdego roku korzystają z
tego zbieracze runa leśnego. Faunę Borów stanowią sarny, jelenie,
dziki, lisy, wydry, zające. Ponadto stanowią ostoję żmii zygzakowatej, wydry, popielicy, żółwia błotnego, ropuchy paskówki,
bociana czarnego, puchacza, sóweczki, włochatki, lelka, dudka,
cietrzewia i głuszca. Liczne stawy są siedliskiem ptactwa wodnego m.
in. żurawia, łabędzia krzykliwego, bekasa itd. Występują także liczne ptaki drapieżne m. in.
orzeł bielik, krogulec, jastrząb itd. W rzekach przepływających przez
Bory występuje bogactwo ryb np. pstrągi potokowe, trocie wędrowne,
lipienie, głowacice.
|
